გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი იორდანიის ჰაშიმიტური სამეფოს საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს (რეზიდენციით ბაქო, აზერბაიჯანი) ომარ ბარაქათ მნაველ ალ-ნაჰარს შეხვდა.შეხვედრაზე მხარეებმა ქვეყნებს შორის სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავების შესაძლებლობები და სოფლის მეურნეობის სექტორში თანამშრომლობის პერსპექტივები განიხილეს.„საქართველოსა და იორდანიას შორის თანამშრომლობის გაღრმავების მნიშვნელოვანი პოტენციალი არსებობს. ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკა სწრაფად ვითარდება. მოგეხსენებათ, საქართველოს აქვს თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებები სხვადასხვა ქვეყნებთან, რაც ჩვენს პარტნიორებს საქართველოს გავლით მრავალმილიონიან ბაზრებზე წვდომის  შესაძლებლობებს აძლევს. მოხარული ვიქნები, საქართველოში ვუმასპინძლო ჩემს კოლეგა მინისტრს, რომ პირისპირ განვიხილოთ თანამშრომლობის კონკრეტული მიმართულებები და ის შესაძლებლობები, რაც ურთიერთსასარგებლო პარტნიორობის კიდევ უფრო გაძლიერებას შეუწყობს ხელს“,- განაცხადა დავით სონღულაშვილმა.ომარ ბარაქათ მნაველ ალ-ნაჰარის განცხადებით, ორ ქვეყანას შორის მჭიდრო პარტნიორობა და ურთიერთმხარდაჭერა ეკონომიკური კავშირების გაღრმავებისა და ახალი შესაძლებლობების განვითარების მნიშვნელოვან საფუძველს წარმოადგენს.საუბარი შეეხო  იორდანიიდან  ზეითუნის ზეთისა და ბოსტნეულის იმპორტის, საქართველოდან კი, ცოცხალი და დაკლული ცხვრის, ჰალალის სტანდარტით სერტიფიცირებული ფრინველის ხორცის, თხილის, ღვინის, მინერალური წყლებისა და სხვა სასმელების იორდანიის ბაზარზე ექსპორტის საკითხებს.შეხვედრას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე ლაშა ავალიანი და საერთაშორისო ურთიერთობების და ევროინტეგრაციის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი დავით ჩიტაიშვილი ესწრებოდნენ.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა, გადამფრენ ფრინველებზე ნადირობის სეზონის გახსნიდან 2 კვირაში, ქვეყნის მასშტაბით, 374 სამართალდარღვევა გამოავლინეს.გამოვლენილი სამართალდარღვევებიდან 50 აკრძალული იარაღით, მეთოდით ან საშუალებით ნადირობის ფაქტია. 32 შემთხვევაში მონადირეებს გადამფრენი ფრინველების გარემოდან ამოღებისთვის დაწესებული მოსაკრებელი არ ჰქონდათ გადახდილი, 13 შემთხვევაში სამართალდამრღვევები აკრძალულ ადგილას - ქალაქის ტერიტორიაზე ნადირობდნენ, 1 შემთხვევაში კი დაფიქსირდა ფრინველის აკრძალულ სახეობაზე ნადირობის ფაქტი.ნადირობის სეზონის გახსნიდან 2 კვირაში, დეპარტამენტის თანამშრომლებმა ქვეყნის მასშტაბით ამოიღეს ნადირობის 298 აკრძალული საშუალება - ფრინველების მოსაზიდი ხმოვანი მოწყობილობა  ე.წ. „მანოკი“.გადამფრენ ფრინველებზე ნადირობის სეზონის განმავლობაში, გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი ქვეყნის მასშტაბით კონტროლს კიდევ უფრო ამკაცრებს. ბრაკონიერობის წინააღმდეგ ბრძოლის ფარგლებში თანამედროვე ტექნოლოგიური საშუალებების აქტიური გამოყენება, დეპარტამენტის შესაძლებლობების გაძლიერებასთან ერთად, გარემოსდაცვითი სახელმწიფო კონტროლის ეფექტიანობას მნიშვნელოვნად ზრდის.გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი მოქალაქეებს მოუწოდებს, მკაცრად დაიცვან ნადირობის წესები და კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები. სამართალდარღვევის დაფიქსირების შემთხვევაში, მოქალაქეებს შეუძლიათ დარეკონ გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ცხელ ხაზზე - 153 (ინდექსის გარეშე; ზარი უფასოა, ანონიმურობა დაცულია), რათა დეპარტამენტის შესაბამისმა რეგიონულმა სამმართველომ ფაქტზე მყისიერი რეაგირება მოახდინოს.

საქართველოში წარმოებული ალკოჰოლიანი სასმელების ხარისხის კონტროლის მიზნით, მიმდინარე წლის იანვარ-აგვისტოში, სახელმწიფო ზედამხედველობის ფარგლებში, 5 კომპანიაში 15 შემოწმება განხორციელდა. შემოწმებების მიზანი საწარმოებში ღვინის წარმოების ტექნოლოგიური პროცესის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებაა. აღებული 31 ნიმუშიდან დარღვევა არც ერთ შემთხვევაში არ გამოვლენილა.ამასთან, 44 კომპანიაში 213 საინსპექციო კონტროლი განხორციელდა. აღნიშნული კონტროლის მიზანი სერტიფიცირებისთვის წარდგენილი ალკოჰოლიანი სასმელების ნიმუშების შესაბამისი ლოტების მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენა იყო. აღებული 557 ნიმუშიდან შეუსაბამობა 4 კომპანიის 9 ნიმუშში გამოვლინდა.გაფორმების ეკონომიკურ ზონაში, საერთაშორისო აუდიტორული კომპანიების - Bureau Veritas და SGS-ის მიერ, 66 კომპანიის პროდუქციის ინსპექტირება განხორციელდა. აღებული 273 ნიმუშიდან შეუსაბამობა 8 კომპანიის 12 ნიმუშში გამოვლინდა.იანვარ-აგვისტოში განხორციელებული კონტროლის შედეგად, 10 კომპანიის 19 ნიმუშთან დაკავშირებით 17 ჯარიმა გამოიწერა. დაკისრებული ჯარიმების საერთო ოდენობამ 25 000 ლარი შეადგინა.ქართული ღვინისა და სხვა ალკოჰოლიანი სასმელების კონკურენტუნარიანობის ზრდისა და საერთაშორისო ბაზრებზე ქართული პროდუქციის ხარისხის უზრუნველყოფის მიზნით, ღვინის ეროვნული სააგენტო ხარისხის კონტროლს სისტემატურად ახორციელებს. გასულ წლებთან შედარებით, დარღვევების რაოდენობა შემცირებულია, რაც ღვინის ხარისხის კონტროლის სისტემის ეფექტიანობაზე მიუთითებს.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ, სოლომონ პავლიაშვილმა, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ქალაქ თაიუენში გამართულ „დაბალი ნახშირბადის ენერგეტიკულ ფორუმში“ მიიღო მონაწილეობა.ფორუმის ფარგლებში, სოლომონ პავლიაშვილმა საქართველოს გამოცდილებასა და ნარჩენების მართვის მიმართულებით განხორციელებულ და დაგეგმილ რეფორმებზე ისაუბრა. მინისტრის მოადგილემ ყურადღება გაამახვილა ნარჩენების მართვის სისტემის განვითარების, რესურსების ეფექტიანი გამოყენებისა და ცირკულარული ეკონომიკის პრინციპების დანერგვის მიმართულებით საქართველოში განხორციელებულ ღონისძიებებზე.ფორუმის ორგანიზატორი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის შანქსის პროვინციის ადმინისტრაცია იყო. ღონისძიებამ 35 ქვეყნიდან 180-ზე მეტი მონაწილე გააერთიანა, მათ შორის ენერგეტიკის, გარემოს დაცვისა და კლიმატის ცვლილებების მიმართულებებზე პასუხისმგებელი სახელმწიფო უწყებების წარმომადგენლები, მინისტრების მოადგილეების დონეზე, ასევე დიპლომატიური კორპუსის, საერთაშორისო ორგანიზაციების, აკადემიური წრეებისა და კერძო სექტორის წარმომადგენლები.ღონისძიების მთავარი თემები იყო ენერგეტიკული ტრანზიცია, დაბალნახშირბადიანი განვითარება, ინოვაციური ენერგეტიკული ტექნოლოგიები და მწვანე განვითარების პერსპექტივები.ვიზიტის ფარგლებში, სოლომონ პავლიაშვილმა შეხვედრები გამართა ჩინეთში ცირკულარული ეკონომიკის სფეროში მოქმედი კომპანიების ხელმძღვანელებთან. მან ასევე მოინახულა ნარჩენების გადამმუშავებელი საწარმოები და ჩინელ პარტნიორებთან საქართველოსა და ჩინეთს შორის ცირკულარული ეკონომიკის მიმართულებით თანამშრომლობის შესაძლებლობები განიხილა.

იმერეთის დეპარტამენტის ინსპექტორებმა სახელმწიფო კონტროლის ფარგლებში ფიზიკური პირების დ. დ-ის (ვანი, სოფელი ციხესულორი), ზ. ხ-ის (ვანი, ტაბიძის ქუჩის მიმდებარე), ჰ. ა-ის (თერჯოლა, სოფელი კვახჭირი)  და ა. ც-ის  (თერჯოლა, სოფელი ქვედა სიმონეთი) ყველის საწარმოები შეამოწმეს. ინსპექტირების შედეგად დადგინდა, რომ ბიზნესოპერატორები ყველს  სავალდებულო აღიარებისა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე აწარმოებდნენ. ამავდროულად, ობიექტებზე აღმოჩნდა კრიტიკული შეუსაბამობები და ტექნოლოგიური პროცესის დარღვევით დამზადებული  ყველი, რომელიც  შემდგომი განადგურების მიზნით დაილუქა.კრიტიკული შეუსაბამობები გამოვლინდა ფიზიკური პირის მ. ქ-ის (წყალტუბო, სოფელი ქვიტირი)  საწარმოშიც. ბიზნესოპერატორი რძის პროდუქტებს აღიარებისა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე აწარმოებდა; დარღვეული იყო ასევე ტექნოლოგიური პროცესი და ეტიკეტირების წესი.ობიექტები კანონმდებლობის შესაბამისად დაჯარიმდნენ და საწარმოო პროცესი შეუჩერდათ.სურსათის ეროვნული სააგენტო მოუწოდებს ბიზნესოპერატორებს, არ აწარმოონ პროდუქცია აღიარების მინიჭების გარეშე და დაიცვან სურსათის უვნებლობის მოთხოვნები.

ეროვნული სატყეო სააგენტოს ქვემო ქართლის სატყეო სამსახურის თანამშრომლებმა წალკის მუნიციპალიტეტში ხე-ტყის უკანონო მოპოვებისა და ტრანსპორტირების ფაქტი გამოავლინეს.ადგილობრივმა მკვიდრმა, წალკაში, სახელმწიფო ტყის ტერიტორიაზე, უკანონოდ მოიპოვა 4 კუბური მეტრი წიწვოვანი სახეობის საშეშე მერქანი, რომლის ტრანსპორტირებასაც მაღალი გამავლობის ავტოსატრანსპორტო საშუალებით ახორციელებდა.სამართალდამრღვევის მიმართ შედგა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. ავტოსატრანსპორტო საშუალება დაილუქა, ხოლო უკანონოდ მოპოვებული საშეშე მერქანი შემდგომი განკარგვის მიზნით წალკის საქმიან ეზოში გადაიტანეს.„ტყის დაცვისა და მონიტორინგის ეფექტიანად განხორციელებისთვის, ეროვნული სატყეო სააგენტო თანამედროვე ტექნოლოგიური საშუალებებით არის აღჭურვილი. ამასთან, სატყეო რეფორმის ფარგლებში, სააგენტოს 401 ახალი თანამშრომელი დაემატა, რომლებიც სამცველოებში ტყის დაცვასა და კონტროლს ახორციელებენ. გაძლიერებული მონიტორინგისა და კონტროლის მექანიზმები ხელს უწყობს ხე-ტყის უკანონო მოპოვების პრევენციას და გამოვლენას. კანონდარღვევების პრევენციისა და ტყის რესურსების დაცვის მიზნით, სააგენტო შესაბამის ღონისძიებებს მომავალშიც აქტიურად გააგრძელებს“, - აღნიშნა ეროვნული სატყეო სააგენტოს უფროსის მოადგილემ, გიორგი მიქელაძემ.

შიდა ქართლსა და კახეთში სამი ახალი აგრომეტეოროლოგიური სადგური დამონტაჟდა - კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ჭალაში, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბრეთსა და გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზანში. ახალი სადგურების დამატებით, აგრომეტეოროლოგიური მონიტორინგის ქსელი ქვეყნის მასშტაბით 53 სადგურს გააერთიანებს.სადგურები თანამედროვე ტექნოლოგიების, მათ შორის, 3D პრინტერით დამზადებული კომპონენტების გამოყენებით არის აწყობილი.„ეს საპილოტე ეტაპია და ჩვენი მიზანია, სამომავლოდ აგრომეტეოროლოგიური სადგურების ქსელი კიდევ უფრო გაფართოვდეს და მეტი ტერიტორია მოიცვას. ფერმერისთვის ადგილობრივი ამინდისა და კლიმატური ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა მნიშვნელოვანია, რათა მან სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოები დროულად და სწორად დაგეგმოს, რესურსები ეფექტიანად გამოიყენოს და არასაჭირო დანახარჯები შეამციროს“, - აღნიშნა სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის მეხილეობის კვლევის სამსახურის უფროსმა ზვიად ბობოქაშვილმა.სამუშაოები პროექტის „მრავალმხრივი საფრთხეების ადრეული გაფრთხილების სისტემის გაფართოება და კლიმატთან დაკავშირებული ინფორმაციის გამოყენება საქართველოში“ ფარგლებში მიმდინარეობს, რომელსაც კლიმატის მწვანე ფონდის (GCF) მხარდაჭერით გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP) და სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი ერთობლივად ახორციელებენ.სადგურების მონტაჟში ქართველ სპეციალისტებთან ერთად მონაწილეობდნენ სეულის ეროვნული უნივერსიტეტის ექსპერტები ჯუნგსონ პარკი და კიმ გუჰნა.პროექტის ფარგლებში ფერმერებთან შეხვედრები და საველე ტრენინგებიც გაიმართა. მონაწილეებმა მიიღეს ინფორმაცია აგრომეტეოროლოგიური მონაცემების გამოყენებისა და მათი გათვალისწინებით სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების დაგეგმვის შესახებ.აგრომეტეოროლოგიური სადგურებიდან მიღებული მონაცემები ვაზის, ატმის, ვაშლის, ხორბლისა და სიმინდის კულტურებში მავნებლებისა და დაავადებების რისკების შესაფასებლად გამოიყენება.აგრომეტეოროლოგიური სადგურების ქსელის გაფართოება ახალი კლიმატგონივრული ციფრული პლატფორმის - GECSA-ს ფარგლებში ხორციელდება.

საბჭოთა ეპოქაში ქართული ჩაი ინდუსტრიული გიგანტი იყო, 67 000 ჰექტარზე გადაჭიმული პლანტაციებითა და ასეულ ათასობით ტონა მზა პროდუქციით. იმპერიის დაშლასთან ერთად, ქართულმა ჩაიმ გარანტირებული ბაზრები, ინფრასტრუქტურა და რესურსები ერთ ღამეში დაკარგა. 90-იანი წლების კრიზისმა და სამოქალაქო ომმა სექტორი სრულ განადგურებამდე მიიყვანა: საწარმოები ჯართად ჩაბარდა, ხოლო 60 000 ჰექტარზე მეტი პლანტაცია უბრალოდ გაქრა.დღეს, პოსტსაბჭოთა ნანგრევებიდან 30 წლის შემდეგ, ქართული ჩაის ინდუსტრია ფუნდამენტური არჩევანის წინაშე დგას. რა გზას ირჩევს დარგი, მასობრივ წარმოებას თუ ექსკლუზიურ, პრემიუმ ხარისხს? რა უშლის ხელს ადგილობრივ ბაზარზე ქართული პროდუქტის დამკვიდრებას და სად გადის ზღვარი პლანტაციის რეაბილიტაციასა და რეალურ გაყიდვებს შორის?საქართველოს ჩაის მწარმოებელთა ასოციაციის პრეზიდენტი, თენგიზ სვანიძე, ქართული ჩაის განვითარების ეტაპებს, არსებულ ეკონომიკურ გამოწვევებსა და სექტორის სამომავლო პერსპექტივას აფასებს. როგორ განვითარდა ქართული ჩაის სექტორი პოსტსაბჭოთა კრიზისიდან დღემდე და რა იყო მთავარი გარდატეხის წერტილი დარგის აღორძინებაში? საბჭოთა სისტემის დაშლის შემდეგ დარგს ძალიან გაუჭირდა. ბაზრების დაკარგვამ პროდუქციის რეალიზაციის შეფერხება გამოიწვია. შესაბამისად, გადამუშავება შეჩერდა, რამაც ფოთლის კრეფის შეჩერება და პლანტაციების გაველურება განაპირობა. დაიწყო ჯაჭვური რეაქცია, რასაც მოჰყვა 90-იანი წლების სამოქალაქო ომი. გაჩერებული საწარმოები დაიშალა და მოწყობილობები ჯართად ჩაბარდა. 1995 წლიდან 2000 წლის დასაწყისამდე უმძიმესი პერიოდი იყო, დარგი მხოლოდ ნადგურდებოდა. პირველი სტიმული 2001 წელს გაჩნდა, როცა სახელმწიფომ 3 მილიონი ლარის სუბსიდია გამოყო. ეს იყო ზღვაში წვეთი, საიდანაც დარგს ნახევარიც არ მოხმარებია, თუმცა დაფიქსირდა სახელმწიფოს მხრიდან ყურადღება. გარდატეხის მთავარი წერტილი კი ასოციაციისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ერთობლივი მუშაობით შექმნილი პლანტაციების რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა გახდა. პრაქტიკაში წამოჭრილი დაბრკოლებების შესაბამისად, მთავრობის დადგენილება რამდენჯერმე შეიცვალა, დაიხვეწა და შედეგად 1 300 ჰექტრამდე ჩაის პლანტაცია აღდგა. ამან ნაწილობრივ აღმოფხვრა ნედლეულის დეფიციტი. თუ საბჭოთა პერიოდში 67 000 ჰექტარი ჩაის პლანტაცია გვქონდა, 2000-2010 წლებში მხოლოდ 7 000 ჰექტარიღა იყო დარჩენილი, 60 000 ჰექტარი პლანტაცია კი პრაქტიკულად გაქრა. რა არის დღეს დარგის უმთავრესი პრობლემა: მუშახელის დეფიციტი, ტექნოლოგიური ჩამორჩენა თუ ნედლეულის ხარისხი? დღეს სამივე კომპონენტი პრობლემურია, თუმცა ფუნდამენტურად შეიცვალა მთავარი, კერძოდ ჩაის გადამუშავებისადმი მიდგომა. საბჭოთა ბაზარი, სადაც უხარისხო პროდუქცია საღდებოდა, მოკვდა. საწყობისთვის არავინ მუშაობს, ამიტომ ყველა მიხვდა, რომ უხარისხო ჩაის გამოშვებას აზრი არ აქვს. დღეს საქართველოში მხოლოდ ხარისხიანი ჩაი იწარმოება. თავის მხრივ, ხარისხიან პროდუქტს სჭირდება კვალიფიციური თანამშრომლები, ტექნოლოგიები, აგრონომები და თიტესტერები. სწორედ ამ კვალიფიციური ხალხის დეფიციტია დღეს მთავარი გამოწვევა. ძველი თაობა მიდის, სასწავლო ინსტიტუტები აღარ არსებობს და ცოდნის გადაცემის ჯაჭვი წყდება. ახლა დონორებისა და სახელმწიფოს მხარდაჭერით ვცდილობთ სასწავლო პროგრამების შექმნას. ამას ემატება შიდა გაყიდვების, რეკლამისა და პიარის ნაკლებობაც. სამწუხაროდ, ამ გამოწვევებს ემატება ისიც, რომ დღეს ქვეყანაში ჩაის ბაზრის ზუსტი ანალიზი არ არსებობს. სახელმწიფო სტრუქტურებს არ აქვთ სრული მონაცემები, თუ ზუსტად რამდენი იწარმოება ან იყიდება ქვეყანაში. ადგილობრივ ბაზარზე იაფფასიანი იმპორტირებული ჩაის სიმრავლის ფონზე, რამდენად კონკურენტუნარიანია ქართული ჩაი? ხომ არ აფრთხობს მომხმარებელს ადგილობრივი პროდუქციის შედარებით მაღალი ფასი? ხარისხიანი ჩაის წარმოებას შესაბამისი ღირებულება აქვს. ჩვენი პროდუქციის თვითღირებულება მაღალია, რადგან რეგიონის სხვა ქვეყნებთან შედარებით მუშახელიც ძვირია და ენერგორესურსებიც. ამას ემატება ისიც, რომ 1 კილოგრამი მზა პროდუქციის მისაღებად 4 კილოგრამი ჩაის ფოთოლია საჭირო. შესაბამისად, თუ მკრეფავს 1 კილოგრამ ფოთოლში 5 ლარს გადავუხდით, ეს თვითღირებულებაში პირდაპირ 20 ლარად აისახება. ამას ემატება გადამუშავების, შეფუთვისა და ენერგომატარებლების ხარჯი. პარალელურად, შიდა ბაზარზე აქტიურად შემოდის იმპორტირებული, ხშირად დაბალი ხარისხის ან მინარევებიანი ჩაი, თანაც დემპინგური ფასით. ისეთი ქვეყნები, როგორებიცაა თურქეთი თუ აზერბაიჯანი, ადგილობრივი წარმოების სუბსიდირებასა და ექსპორტის წახალისებას ახდენენ, რაც მათ საშუალებას აძლევს, პროდუქცია ჩვენს ბაზარზე გაცილებით იაფად შემოიტანონ. ასეთ პირობებში ქართულ ჩაის საფასო კონკურენციის გაწევა უჭირს. სწორედ ამით არის გამოწვეული, რომ ადგილობრივ ბაზარზე ქართული ჩაის ხვედრითი წილი დღეს 20-25 პროცენტს შეადგენს. თუმცა, ესეც წინ გადადგმული ნაბიჯია, რადგან 10 წლის წინ ეს მაჩვენებელი 8 პროცენტს არ აღემატებოდა. სად ხედავთ ქართული ჩაის მთავარ სტრატეგიულ ნიშას, უნდა ავიღოთ ორიენტაცია მასობრივ წარმოებაზე, თუ ერთადერთი გზა პრემიუმ და ორგანული სეგმენტია? იქიდან გამომდინარე, რომ დღეს იმ რაოდენობის პლანტაციები აღარ გვაქვს, რაც მასობრივი ჩაის წარმოებაზე გადასვლის საშუალებას მოგვცემდა, ამ ეტაპზე აუცილებლად მაღალხარისხიანი პროდუქციის წარმოებაზე უნდა ავიღოთ ორიენტაცია. ეს გულისხმობს მცირე მოცულობის, თუმცა პრემიუმ ხარისხის ჩაის გამოშვებას. ამასთანავე, რადგან ქართულ პლანტაციებში სასუქები და ქიმიკატები დიდი ხანია არ შეგვიტანია, რეალური პოტენციალი არსებობს ბიოჩაის წარმოების კუთხითაც. რა თქმა უნდა, მოთხოვნის შემთხვევაში, შესაძლებელია შედარებით მასობრივი ჩაის წარმოებაც, რომელსაც რეალიზაციის პერსპექტივა ექნება პოსტსაბჭოთა ქვეყნებსა თუ შუა აზიაში, სადაც ქართული ჩაის მიმართ ნოსტალგია ჯერ კიდევ არსებობს. თუმცა, მთავარი სტრატეგიული ვექტორი მაინც მაღალფასიანი და მაღალხარისხიანი ჩაის წარმოებაზე უნდა გადიოდეს. რეგიონებში ჩაი სხვა აგრარულმა კულტურებმა ჩაანაცვლა. მაგალითად, სამეგრელოსა თუ გურიაში დღეს მოცვის კულტურაა პოპულარული. ფერმერისთვის მოცვის გაშენება უფრო იაფი და ხელსაყრელია, ვიდრე ჩაის პლანტაციის მოვლა? არავითარ შემთხვევაში. ჩაი, სხვა კულტურებთან შედარებით, გაცილებით მდგრადი და მოსავლელად მარტივი მცენარეა. აქ მთავარი პრობლემა დროებითი აგრარული ეიფორიაა.თავდაპირველად ასეთი ეიფორია თხილზე იყო. ფერმერებს ეგონათ, რომ თხილის დარგვის შემდეგ პროდუქციას მინიმალური დანახარჯებით მოკრეფდნენ და 8 ლარად გაყიდდნენ. რეალურად კი თხილს სერიოზული აგროტექნიკური მოვლა, შეწამვლა და სასუქები სჭირდება. უცოდინრობისა და მოუვლელობის გამო, ბევრმა ფერმერმა პლანტაციები საერთოდ დაკარგა. გარდა ამისა, თხილის ფასს თურქული ბაზრის მოსავლიანობა არეგულირებს. სრულიად ანალოგიური ვითარება შეიქმნა მოცვთან დაკავშირებითაც. მოცვის ფასი პირდაპირ არის დამოკიდებული ამინდსა და საადრეო კალენდარზე: თუ მოსავალი ევროპულ პროდუქციამდე შემოვიდა, პირველ კვირას ფასი შეიძლება 25 ლარს აღწევდეს. თუმცა, როგორც კი ევროპული ბაზარი იხსნება, ფასი მკვეთრად ვარდება 3 ლარამდე, რაც თვითღირებულებასაც ვერ ფარავს. ამ ფონზე, ჩაი გამოირჩევა სტაბილურობით. იგი არ წარმოადგენს მალფუჭებად პროდუქტს, სწორი შენახვის პირობებში მისი რეალიზაცია ნებისმიერ დროს არის შესაძლებელი. რამდენი წელია საჭირო ჩაის პლანტაციის გაშენებისთვის და არის თუ არა ქვეყანაში სარეაბილიტაციო რესურსი დარჩენილი? ახალი ჩაის პლანტაციის გაშენებასა და სრულ მსხმოიარობაში შესვლას მინიმუმ 6-7 წელი სჭირდება, ხოლო არსებული, გაველურებული პლანტაციების რეაბილიტაციას 3-დან 5 წლამდე. დღეს ქვეყანაში დაახლოებით 5 000 ჰექტარამდე სარეაბილიტაციო პოტენციალი მაინც არსებობს. თუმცა, აქ მნიშვნელოვანია ერთი გარემოება: სახელმწიფო რეაბილიტაციის პროგრამა დიდი მასშტაბით დროებით უნდა შეჩერდეს. გამოცდილებამ აჩვენა, რომ კერძო მფლობელებმა პლანტაციების რეაბილიტაცია კი განახორციელეს, თუმცა მოკრეფილი ნედლეულიდან მიღებული მზა პროდუქცია ბაზარზე ვერ გაყიდეს. როდესაც სრული ღირებულების ჯაჭვი შეკრული არ არის და რეალიზაციის არხები არ არსებობს, მწარმოებელი უარს ამბობს ფოთლის მოკრეფასა და დამატებითი ხარჯის გაღებაზე, რათა პროდუქცია საწყობში არ გაუფუჭდეს. შედეგად, რეაბილიტირებული პლანტაციები კვლავ გაველურებისკენ მიდის. ოპტიმალურ პირობებში, რა ვადით არის შესაძლებელი დაკრეფილი და გადამუშავებული ჩაის საწყობში შენახვა? შესაბამისი პირობების დაცვის შემთხვევაშიც კი, პროდუქციის საწყობში გაჩერება 1 წელზე მეტი ხნით რეკომენდებული არ არის. ჩაი ხასიათდება მაღალი ორგანოლეპტიკური მგრძნობელობით. ხანგრძლივი ან არასწორი შენახვისას იგი ადვილად იწოვს უცხო სუნსა და ტენს, რაც პროდუქტის ხარისხს ფუნდამენტურად აუარესებს. ქართული ჩაის ისტორია საბჭოთა რაოდენობრივი გიგანტომანიიდან თანამედროვე, ხარისხზე ორიენტირებულ ბაზრამდე ტრანსფორმაციის რთული გზაა. დღეს სექტორის წინაშე არსებული გამოწვევები, მათ შორის დემპინგური იმპორტი, პროფესიონალი კადრების დეფიციტი და გაუაზრებელი აგრარული ეიფორია, ნათლად აჩვენებს, რომ მხოლოდ პლანტაციების აღდგენა საკმარისი არ არის.ქართული ჩაის ისტორია საბჭოთა რაოდენობრივი გიგანტომანიიდან თანამედროვე, ხარისხზე ორიენტირებულ ბაზრამდე ტრანსფორმაციის რთული გზაა. დღეს სექტორის წინაშე არსებული გამოწვევები დემპინგური იმპორტი, პროფესიონალი კადრების დეფიციტი თუ გაუაზრებელი აგრარული ეიფორია  ნათლად აჩვენებს, რომ მხოლოდ პლანტაციების მექანიკური აღდგენა საკმარისი არ არის. თენგიზ სვანიძის სიღრმისეული ანალიზიდან აშკარად იკვეთება, რომ ქართული ჩაის მომავალი არა მასობრივ რაოდენობაში, არამედ სრულყოფილ ღირებულების ჯაჭვში, პრემიუმ სეგმენტსა და ორგანულ წარმოებაშია. თუ სახელმწიფო და კერძო სექტორი შეძლებენ პროფესიული ცოდნის აღდგენასა და რეალიზაციის არხების გამართვას, ქართულ ჩაის აქვს ყველა წინაპირობა, რომ რეგიონულ ბაზარზე საკუთარი, ექსკლუზიური ადგილი ხელახლა დაიმკვიდროს.პროექტი ხორციელდება HELVETAS Swiss Intercooperation-ის და WINS Global Consult-ის კონსორციუმის მიერ, შვეიცარიის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტოს (SDC) ფინანსური მხარდაჭერით.

ეროვნული სატყეო სააგენტოს თანამშრომლებმა, მიმდინარე წლის აგვისტოს თვეში, სამართალდარღვევის 25 ფაქტი გამოავლინეს. მათგან 21 ხე-ტყის უკანონო მოპოვებას, მათ შორის, უკანონო მოპოვებული ხე-ტყის ტრანსპორტირებას უკავშირდება.გამოვლენილი სამართალდარღვევების შედეგად, ჯამში, ამოღებულია სხვადასხვა სახეობის 65 კუბურ მეტრამდე საშეშე და სამასალე მერქანი, რომელიც ეროვნული სატყეო სააგენტოს „საქმიან ეზოებში“ დასაწყობდა.ხე-ტყის უკანონოდ მოპოვების ფაქტებიდან 4 სამრთალდარღვევა გამოვლენილია იმერეთის, 3 - სამცხე-ჯავახეთის, 1 - რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის, 3 - ქვემო ქართლის,  4 -გურიის, 2 - კახეთის,  1 - მცხეთა-მთიანეთის და 3 - შიდა ქართლის რეგიონებში.ამასთან, გამოვლინდა სახელმწიფო ტყის თვითნებურად დაკავების 4 ფაქტი სამცხე-ჯავახეთის და შიდა ქართლის რეგიონებში.მიმდინარე წლის პირველი რვა თვის განმავლობაში, ქვეყნის მასშტაბით, ეროვნული სატყეო სააგენტოს თანამშრომლებმა ხე-ტყის უკანონო მოპოვების 464 ფაქტი გამოავლინეს.

სურსათის ეროვნული სააგენტო აგრძელებს სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მავნებელ-დაავადებებთან ბრძოლას მთელი ქვეყნის მასშტაბით. მოსახლეობისთვის ზარალის მინიმუმამდე შემცირების მიზნით, აღმოსავლეთ საქართველოში საშიში მავნებლის - იტალიური კალიის საწინააღმდეგო ღონისძიებები მიმდინარეობს.ამ ეტაპისთვის დამუშავებულია 27 ათას ჰექტრამდე ფართობი.სპეციალური ტექნიკა, ტერიტორიები სამანქანე დანადგარებით მუშავდება.სურსათის ეროვნული სააგენტოს მცენარეთა დამცველები მავნებლის გავრცელების არეალს მონიტორინგის შედეგების საფუძველზე ადგენენ, რის შემდეგაც იგეგმება წამლობითი ღონისძიებები.