გარემოს ეროვნულ სააგენტოში მნიშვნელოვანი ზიანის გამოსასწორებელი სანაცვლო/ადეკვატური ღონისძიებების განმსაზღვრელი კომისიის პირველი სხდომა გაიმართა, რომელიც „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე ფუნქციონირებს. აღნიშნული სხდომა კომისიის თავმჯდომარემ, სააგენტოს უფროსის მოადგილემ არჩილ ადამიამ გახსნა.კომისიის მიზანია დაზიანებული ტერიტორიის მიმდებარე ან სხვა ტერიტორიაზე გარემოსთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანის გამოსასწორებლად სანაცვლო/ადეკვატური ღონისძიებების განსაზღვრა. აღნიშნული პროცედურა ხორციელდება კანონის მე-9 მუხლის შესაბამისად, რომელიც ითვალისწინებს ზიანის მიმყენებელი კომპანიების მიერ შერჩეულ სანაცვლო ტერიტორიებზე შესაბამისი ღონისძიებების უზრუნველყოფას.შეხვედრის ფარგლებში, კომისიის წევრებმა დმანისისა და ბოლნისის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო ტყის ტერიტორიაზე არსებულ მიწასა და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რესურსებისთვის, ასევე, ჭიათურის, ზესტაფონის, თერჯოლისა და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტებში ზედაპირული წყლის ობიექტებისთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანის გამოსასწორებელი ღონისძიებების ალტერნატივები განიხილეს.განხილვის შედეგად მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, სახელმწიფო ტყის ტერიტორიაზე არსებულ 57.2 ჰა მიწაზე მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანის სანაცვლოდ, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში მდებარე ტყის ფონდის საზღვრებში 67.8 ჰა-ზე ტყის აღდგენა-გაშენების ღონისძიებების განხორციელების შესახებ. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწასა და ზედაპირული წყლის ობიექტებთან დაკავშირებით გამოიკვეთა საკითხების დამატებითი შესწავლის საჭიროება.კომისია გარემოს ეროვნული სააგენტოს, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს,  ასევე, სამინისტროს სისტემაში შემავალი უწყებების წარმომადგენლებისაგან შედგება.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შპს „საქართველოს მელიორაციის“ გენერალურმა დირექტორმა გიგლა თამაზაშვილმა 2025 წელს განხორციელებული პროექტები, სისტემური ცვლილებები და მიღწეული შედეგები შეაფასა.„მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანა წყლის რესურსის სიუხვით გამოირჩევა, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს მის რაციონალურად გამოყენებას. სწორედ ამ მიზნით გატარდა რეფორმები, რომლებიც 2025 წლის მაისში სტრუქტურის აღდგენა-გადაწყობით დაიწყო. ახალ სტრუქტურაში ერთ-ერთ მთავარ მიზნად განისაზღვრა კომერციული მიმართულების ჩამოყალიბება, რათა მელიორაციის სერვისები უფრო ხელმისაწვდომი და  მარტივად მისაღები გამხდარიყო ფერმერებისთვის. მნიშვნელოვნად გაძლიერდა ინსპექტირების სამსახურიც, რომელიც უზრუნველყოფს სწრაფი რეაგირების ჯგუფის ეფექტიან მუშაობას. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ეს სამსახური მხოლოდ საირიგაციო წყლის უკანონო მოხმარების ფაქტების გამოვლენას კი არ უზრუნველყოფს, როგორც ადრე, არამედ მოსახლეობას შეუძლია ნებისმიერ დროს დაუკავშირდეს და საჭირო ინფორმაცია მიიღოს მისგან“, - აღნიშნა გიგლა თამაზაშვილმა.კომპანიის გენერალური დირექტორის განცხადებით, 2025 წელი წარმატებული იყო იმ თვალსაზრისითაც, რომ გაიზარდა შემოსავლების ამოღების მაჩვენებელი, დაკონტრაქტდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების რეკორდულად დიდი ფართობები, რომელთა რიცხვი 74 000 ჰა-ს ასცდა.„ფერმერებისთვის მაღალი ხარისხის სერვისის მიწოდება მოწესრიგებული ინფრასტრუქტურის გარეშე შეუძლებელია. ამ პროცესში, კომპანიასთან ერთად, აქტიურად იყვნენ ჩართულები დონორი ორგანიზაციები, ვისთან ერთადაც მასშტაბური პროექტები განხორციელდა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოში“, - აღნიშნა გიგლა თამაზაშვილმა.„საქართველოს მელიორაციის“ გენერალურმა დირექტორმა ისაუბრა თანამედროვე მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად განხორციელებულ კომპანიის რებრენდინგზე, რამაც ცნობადობისა და ნდობის ამაღლებას უნდა შეუწყოს ხელი.

2025 წელს დაფიქსირდა რეკორდული მაჩვენებელი - 14 მლნ აშშ დოლარის ღირებულების 20.6 ათასი ტონა ვაშლის ექსპორტი, რასაც თან ახლავს საშუალო საექსპორტო ფასის ზრდაც. შედეგი განპირობებულია წარმოების ზრდით, შენახვა-გადამუშავების ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებით, რამაც უზრუნველყო  ხარისხი და უწყვეტი მიწოდება. ამის შესახებ ინფორმაციას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ავრცელებს.ქართული ვაშლისთვის განსაკუთრებით პერსპექტიულ ბაზრებად განიხილება ახლო აღმოსავლეთი (საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები), ჩრდილოეთ აფრიკა (ეგვიპტე), ინდოეთი და ცენტრალური აზიის ქვეყნები, რაც ექსპორტის დივერსიფიკაციის რეალურ შესაძლებლობას ქმნის.სახელმწიფოსა და კერძო სექტორის კოორდინირებული მოქმედება - ტექნოლოგიების განვითარება, ხარისხის სტანდარტების დაცვა და ახალი ბაზრების ათვისება ქმნის მყარ საფუძველს ქართული ვაშლის საერთაშორისო ბაზრებზე წარმატებული პოზიციონირებისთვის.

საქართველოში საერთაშორისო პროექტის „მცენარეთა ჯანმრთელობის პოტენციალის გადახედვა ევროკავშირის მცენარეთა ჯანმრთელობის რეგულაციის განსახორციელებლად საქართველოში“  ფარგლებში სამუშაო შეხვედრა გაიმართა.პროექტი ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით და ჩეხეთის ეროვნული ფიტოსანიტარული ადმინისტრაციის ექსპერტთა ჯგუფის მონაწილეობით განხორციელდა.შეხვედრებს სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის, სურსათის ეროვნული სააგენტოს, საბაჟო დეპარტამენტისა და სხვა შესაბამისი უწყებების წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.პროექტის მიზანია საქართველოში მცენარეთა ჯანმრთელობის სფეროში არსებული შესაძლებლობების შეფასება და გაუმჯობესების საჭიროებების იდენტიფიცირება, მათ შორის ფიტოსანიტარული კონტროლისა და სერტიფიცირების მიმართულებით.სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორმა ლევან უჯმაჯურიძემ აღნიშნა, რომ მცენარეთა ჯანმრთელობის ეფექტიანი სისტემა უწყებებს შორის კოორდინირებულ მუშაობასა და ერთობლივ ძალისხმევას საჭიროებს.„მცენარეთა ჯანმრთელობის სისტემა ქვეყნის სასურსათო უსაფრთხოების, სერტიფიცირების პროცესების მართვის  და აგროსექტორის მდგრადი განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია. მსგავსი საერთაშორისო პროექტები ხელს უწყობს ჩვენი შესაძლებლობების შეფასებასა და გაძლიერებას, ასევე ევროკავშირის სტანდარტებთან ეტაპობრივ დაახლოებას.“- აღნიშნა ლევან უჯმაჯურიძემ.ვიზიტის ფარგლებში, ჩეხი ექსპერტები, სურსათის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლებთან ერთად, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ჯიღაურას ექსპერიმენტულ ბაზაზე იმყოფებოდნენ, სადაც ადგილზე გაეცნენ ცენტრის საქმიანობის ერთ-ერთ პრიორიტეტულ მიმართულებას - სათესლე და სარგავი მასალის სერტიფიცირების პროცესს.სტუმრები ეწვივნენ მცენარეთა ინტეგრირებული დაცვის კვლევის დეპარტამენტს და ვირუსოლოგიის ლაბორატორიას, სადაც მცენარეთა ვირუსული, ფიტოპლაზმური და ბაქტერიული დაავადებების დიაგნოსტიკის თანამედროვე მეთოდებს, მათ შორის რეალური დროის პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის (PCR) მეთოდს, ასევე მიმდინარე კვლევებს და მიღებულ შედეგებს გაეცნენ.„ჩემთვის დიდი პატივია ვხელმძღვანელობდე პროექტს, რომელიც საქართველოში მცენარეთა ჯანმრთელობის სფეროს შესაძლებლობების შეფასებასა და განვითარებას ემსახურება. სასიამოვნოა მუშაობა პროფესიონალ და მაღალკვალიფიციურ გუნდთან, რომელიც გამოირჩევა გამჭვირვალობითა და პასუხისმგებლობით. დარწმუნებული ვარ, პროექტის შედეგები ქვეყნისთვის პრაქტიკულად მნიშვნელოვანი იქნება“, - აღნიშნა პროექტის ხელმძღვანელმა, ჩეხეთის სოფლის მეურნეობის ზედამხედველობისა და ტესტირების ცენტრალური ინსტიტუტის (UKZUZ) სათესლე და სარგავი მასალისა და მცენარეთა ჯანმრთელობის სამსახურის უფროსმა მიხალ ჰნიზილდმა.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს იმერეთის დეპარტამენტის ინსპექტორებმა თერჯოლის რაიონის სოფელ ეწერში ფრინველთა არალეგალური სასაკლაო გამოავლინეს. სახელმწიფო კონტროლის შედეგად, ობიექტზე დაფიქსირდა კრიტიკული შეუსაბამობები, გამოვლინდა საქმიანობა ბიზნესოპერატორად რეგისტრაციისა და სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ მინიჭებული სავალდებულო აღიარების გარეშე, დაილუქა ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე დაკლული 109 კგ ფრინველი (ქათამი). ინდმეწარმე დაჯარიმდა კანონმდებლობის შესაბამისად და შეუჩერდა საწარმოო პროცესი.სურსათის ეროვნული სააგენტოს უფლებამოსილი პირები სახელმწიფო კონტროლს სხვადასხვა პროფილის ბიზნესოპერატორებთან მთელი საქართველოს მასშტაბით უწყვეტად ახორციელებენ. ფრინველთა არალეგალური სასაკლაოს გარდა, მიმდინარე წელს უკვე გამოვლენილია ცხოველთა არალეგალური სასაკლაოები და ყველის გადამმუშავებელი არალეგალური საწარმოები, რომელთა შესახებაც ინფორმაცია საზოგადოებას უკვე ეცნობა.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის ქვემო ქართლის რეგიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა,  გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ტყით უკანონო სარგებლობის ფაქტი გამოავლინეს.სოფელ მარტყოფში, რეგისტრირებული სახერხი საამქროს ტერიტორიაზე სამართალდამრღვევს განთავსებული ჰქონდა ფიჭვის სახეობის 10 ერთეული დაუფირნიშებელი მრგვალი ხე-ტყე (მორი) და 0,5 კუბური მეტრი მოცულობის პირველადი გადამუშავების პროდუქტი (ფიცარი).სახერხი დანადგარი და ხე-ტყე დაილუქა. ვინაიდან ფაქტი შეიცავს სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს, მასალები შემდგომი რეაგირების მიზნით, შესაბამის უწყებაში გადაიგზავნა.უკანონო ტყითსარგებლობასთან ბრძოლა დეპარტამენტისთვის პრიორიტეტია. 2025 წელს, ქვეყნის მასშტაბით გამოვლენილია უკანონო ტყითსარგებლობის 1912 ფაქტი.დეპარტამენტის ეკიპაჟები ქვეყნის მასშტაბით 24-საათიან უწყვეტ პატრულირებას ახორციელებენ და პრევენციულ ღონისძიებებს ატარებენ, რათა დროულად მოხდეს გარემოსდაცვითი სამართალდარღვევების პრევენცია, აღკვეთა და გამოვლენა. ამასთან, მყისიერი რეაგირება ხდება სამინისტროს ცხელ ხაზზე (153) შემოსულ თითოეულ შეტყობინებაზე.უკანონო ტყითსარგებლობასთან ბრძოლის ფარგლებში, დეპარტამენტი აქტიურად იყენებს თანამედროვე ტექნოლოგიებს. გამკაცრებულია სანქციებიც. ყველა აღნიშნული ქმედების შედეგად, ბოლო წლებში, უკანონო ტყითსარგებლობის ფაქტების კლება ფიქსირდება - ბოლო 5 წელიწადში ამ მიმართულებით სამართალდარღვევები 50%-ით შემცირდა.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინიცირებით, საქართველოს მთავრობამ მიიღო მსხვილფეხა და წვრილფეხა საქონლის, ასევე, ღორის ცოფით სიკვდილის შემთხვევებში კომპენსაციის გაცემის და მისი ოდენობის განსაზღვრის წესი.მთავრობის დადგენილებით, 2026 წლის 27 იანვრიდან  მსხვილფეხა, წვრილფეხა საქონლის, ასევე ღორის ცოფით სიკვდილის შემთხვევაში მეპატრონე კომპენსაციას მიიღებს.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის ლაშა ავალიანის განცხადებით, აღნიშნული წესი ეფუძნება მსოფლიო პრაქტიკას და  ხელს შეუწყობს როგორც  ცოფის გავრცელების პრევენციას, ასევე  ფერმერების მოტივირებას, დროულად მიაწოდონ ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს.„ეს წესი არის ცოფთან ბრძოლის მსოფლიო პრაქტიკის ნაწილი და მისი მიზანია, როგორც ფერმის ცხოველის მეპატრონის ზარალის ნაწილობრივი ანაზღაურება, ასევე, მისი მოტივირება, რომ დროულად მიაწოდოს სათანადო ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს. ამ შემთხევაში კომპენსაცია გაიცემა როგორც მსხვილფეხა, ასევე წვრილფეხა საქონელზე და ღორზე. კომპენსაციას აქვს თავისი წინაპირობები, რომელიც დადგენილებითაა განსაზღვრული. აღსანიშნავია, რომ  რამდენიმე წლის აქტიური ღონისძიებების შედეგად, ცხოველებში ცოფით დაავადებების რაოდენობა შემცირებულია 92 %-ით. მაგალითისთვის, 2013 წელს,  ცოფის 116 შემთხვევა იყო ცხოველებში, ხოლო 2025 წელს მხოლოდ 9. დღეისათვის, მოქმედებს ცხოველებში ჯილეხის კომპენსაციის წესი, რომელიც ძალაში 2024 წელს შევიდა და 2025 წელს, ჯამურად, 10 ათასი ლარის ოდენობის კომპენსაცია ორმა ფერმერმა მიიღო“, -აღნიშნა ლაშა ავალიანმა.

შპს ,,საქართველოს მელიორაციის“ კომერციულმა დირექტორმა მამელი ქობალიამ, შესაბამისი სამსახურების ხელმძღვანელ პირებთან ერთად,  ფერმერებთან  და სამელიორაციო ინფრასტრუქტურაზე განთავსებული ჰიდროელექტროსადგურების წარმომადგენლებთან შეხვედრები გამართა.შეხვედრაზე  მხარეებმა წყლის მიწოდების რეჟიმებთან დაკავშირებულ საკითხებზე იმსჯელეს. ჰიდროელექტროსადგურების წარმომადგენლებსა და ფერმერებს შესაძლებლობა ჰქონდათ, დაეფიქსირებინათ  წინადადებებირეგულირების ფარგლებში გამოქვეყნებული საპროგნოზო რეჟიმების შესახებ. კომპანიის „საქართველოს მელიორაციის“ მხრიდან მაქსიმალურად იქნება გაზიარებული წყალმომხმარებლების მოსაზრებები.2026 წელის თებერვლიდან 2027 წლის იანვრის ჩათვლით,  „საქართველოს მელიორაცია“ წყლის მიწოდებას შეთანხმებული და დამტკიცებული რეჟიმით განახორციელებს.წინასწარ განსაზღვრული  რეჟიმები და წყალმომარაგების გრაფიკი წყლის სამართლიან განაწილებასა და სწორი მოლოდინების შექმნას უზრუნველყოფს. წყლის მიწოდების საპროგნოზო რეჟიმები გაწერილია როგორც ერთწლიანი და მრავალწლიანი კულტურებისთვის, ასევე ჰესებისთვის.კომპანიის წარმომადგენლებმა შეხვედრის მონაწილეებს გააცნეს საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2025 წლის 26 დეკემბერის დადგენილებით დამტკიცებული ირიგაციის მომსახურების ახალი ტარიფები, რომლებიც მიმდინარე წლის 1-ლი აპრილიდან ამოქმედდება.

საქართველოს მთავრობის №33 დადგენილებით, 2026 წლის 27 იანვრიდან ცოფით მსხვილფეხა და წვრილფეხა (ცხვარი, თხა, ღორი) ცხოველის სიკვდილის შემთხვევაში, მეპატრონე კომპენსაციას მიიღებს.ცხოველის მფლობელს, ცოფით ცხოველის სიკვდილის შემთხვევაში, მიყენებული ზარალი ნაწილობრივ აუნაზღაურდება, რაც მას გაუჩენს მოტივაციას, დროულად მიაწოდოს ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს ცოფის სავარაუდო ან დადასტურებული შემთხვევის შესახებ. აღნიშნული  ხელს შეუწყობს ცხოველებში ცოფის გავრცელების პრევენციას და ადამიანების დაცვას დაავადებისგან.კომპენსაცია გაიცემა იმ შემთხვევაში, თუ: ცოფით დაავადება დადასტურებულია ლაბორატორიულად; ცხოველის სადგომი რეგისტრირებულია მონაცემთა ერთიან ბაზაში; ცხოველის მფლობელი რეგისტრირებულია მონაცემთა ერთიან ბაზაში და ასრულებს ამ დადგენილებით განსაზღვრულ ვალდებულებებს; ცხოველი იდენტიფიცირებული და რეგისტრირებულია შემთხვევამდე არანაკლებ 15 დღით ადრე. კომპენსაცია არ გაიცემა, თუ კარანტინის პერიოდში დაინფიცირებულ პუნქტსა და საფრთხის ქვეშ მყოფ ტერიტორიაზე ცხოველის მეპატრონე უარს ამბობს ცოფის საწინააღმდეგოდ მსხვილფეხა საქონლის, წვრილფეხა საქონლის ან/და ღორის ვაქცინაციაზე  და ამ შემთხვევიდან ერთი წლის ვადაში ცხოველი დაავადდება ცოფით.კომპენსაციის ოდენობას,  მონაცემთა ერთიან ბაზაში მითითებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ადგენს სპეციალურად შექმნილი კომისია.დეტალური ინფორმაციისათვის იხილეთ საქართველოს მთავრობის №33  დადგენილება: https://nfa.gov.ge/Ge/Legislationსაქართველოში 2024 წლიდან მოქმედებს მთავრობის №332 დადგენილება, რომელიც ცხოველის ჯილეხით  სიკვდილის შემთხვევაში სახელმწიფოსგან კომპენსაციის გადახდას ითვალისწინებს.სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ,  გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის  (FAO) ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციისა და მიკვლევადობის ეროვნული სისტემის (NAITS) პროექტის მხარდაჭერით, ჯილეხით  მკვდარი ცხოველების  მეპატრონეზე კომპენსაცია გასული წლის აგვისტოში გასცა. ამჯერად, ცხოველის მეპატრონეებს საშუალება ექნებათ, კომპენსაციით ისარგებლონ ცხოველის ცოფით სიკვდილის შემთხვევაშიც. 

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი ბრაზილიის ფედერაციული რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს საქართველოში  კარლოს რიკარდო მარტინს სელიას შეხვდა.შეხვედრაზე მხარეებმა სავაჭრო-ეკონომიკური თანამშრომლობის გაღრმავების შესაძლებლობები განიხილეს.დავით სონღულაშვილმა ისაუბრა ორ ქვეყანას შორის პარტნიორული ურთიერთობის მნიშვნელობაზე, რაც თანამშრომლობის განვითარების ნაყოფიერ საფუძველს წარმოადგენს და ელჩს ქართული საექსპორტო პროდუქტების, მათ შორის, ღვინო, მინერალური წყლები, წყალი და სხვა, შესახებ ინფორმაცია მიაწოდა.შეხვედრაზე მინისტრმა ყურადღება გაამახვილა ბრაზილიური კომპანიებისთვის საქართველოს რეგიონულ სავაჭრო ჰაბად განხილვის საკითხზე.როგორც საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩმა განაცხადა, საქართველო ბრაზილიისთვის საინტერესო  პარტნიორი ქვეყანაა და არსებობს შესაძლებლობა ორმხრივად საინტერესო და ეკონომიკურად ეფექტიანი თანამშრომლობისთვის.შეხვედრას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ევროინტეგრაციის  დეპარტამენტის უფროსი დავით ჩიტაიშვილი ესწრებოდა.