სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევით ცენტრსა და აზიის მეცნიერებათა აკადემიას შორის სამეცნიერო-ტექნიკური თანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა. მემორანდუმს ხელი მოაწერეს სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორმა ლევან უჯმაჯურიძემ და აზიის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტმა ელჩინ ხალილოვმა.მემორანდუმის ხელმოწერისა და სამომავლო თანამშრომლობის საკითხების განხილვის მიზნით, ჯიღაურას ბაზაზე შეხვედრა გაიმართა, რომელსაც გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე სოლომონ პავლიაშვილი, საქართველოს ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წარმომადგენლები, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორის მოადგილე ნოდარ ხატიაშვილი და ცენტრის სამეცნიერო ერთეულების ხელმძღვანელები ესწრებოდნენ.მემორანდუმი მიზნად ისახავს მხარეებს შორის ორმხრივად სასარგებლო სამეცნიერო თანამშრომლობის გაღრმავებას, მათ შორის, ერთობლივი სამეცნიერო კვლევების განხორციელებას, მკვლევრებისა და დოქტორანტების გაცვლას, სამეცნიერო ინფორმაციის, პუბლიკაციებისა და მონაცემების გაზიარებას, ასევე ერთობლივი სამეცნიერო ღონისძიებების ორგანიზებას.განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა „ჰიდრო-ბიო-ინტელექტუალური MagVortex ტექნოლოგიის“ საქართველოში ერთობლივ გამოცდასა და კვლევას, რომლის გამოყენებაც სოფლის მეურნეობისა და ეკოლოგიის სფეროებშია გათვალისწინებული.„ვფიქრობ, აღნიშნული ნაბიჯი მნიშვნელოვანია, რადგან იგი მიმართულია ინოვაციების ტრანსფერისა და ახალი ტექნოლოგიების დანერგვისკენ, რომელიც აქტიურად მიმდინარეობს ჩინეთში. საქართველო ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა იქნება, სადაც აღნიშნული ინოვაციური პროექტის განხორციელება დაიწყება“, - აღნიშნა აზიის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტმა და ZEOMAG ლაბორატორიის ხელმძღვანელმა ელჩინ ხალილოვმა.შეხვედრის ფარგლებში, ელჩინ ხალილოვმა MagVortex-ის ტექნოლოგიის შესახებ პრეზენტაცია გამართა, სადაც ტექნოლოგიის გამოყენების შესაძლებლობები, ტექნიკური მახასიათებლები და პოტენციალი წარმოადგინა.მემორანდუმით გათვალისწინებული თანამშრომლობის ფარგლებში სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევით ცენტრს, ერთობლივი კვლევისა და ტესტირების მიზნით, MagVortex-ის მოწყობილობები გადაეცა. მოწყობილობები წყლის სამგანზომილებიან მაგნიტურ ველში დამუშავებისთვის გამოიყენება და აგროტექნიკური სამუშაოების განხორციელებისას მათი გამოყენება ხელს უწყობს მცენარის ზრდა-განვითარებისთვის ხელსაყრელი პირობების შექმნას, მოსავლიანობის ზრდასა და დაავადებების გავრცელების რისკის შემცირებას.„უმნიშვნელოვანესია საერთაშორისო სამეცნიერო თანამშრომლობის გაძლიერება და გამოცდილების გაზიარება. მოხარული ვართ, რომ საქართველოში ახალი, ინოვაციური ტექნოლოგიის კვლევისა და დანერგვის შესაძლებლობა გვეძლევა. აღნიშნული თანამშრომლობა ხელს შეუწყობს თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარებასა და სოფლის მეურნეობის სფეროში მათი გამოყენების შესაძლებლობების შესწავლას“, - აღნიშნა ლევან უჯმაჯურიძემ.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ ლაშა ავალიანმა ამერიკის საელჩოს და ამერიკული ორგანიზაციის „FHI 360“ წარმომადგენლებთან მიმდინარე პროექტის „მიზნების მიღწევა და ეპიდემიოლოგიური კონტროლის შენარჩუნება“ (EpiC) ფარგლებში დაგეგმილი საქმიანობა განიხილა. პროექტი მიმართულია  მაღალპათოგენური ფრინველის გრიპის ადრეულ გამოვლენასა და კონტროლზე, ვეტერინარული და ლაბორატორიული მიმართულებების განვითარებაზე, ასევე გენომური კვლევებისა და გენეტიკური მიკვლევადობის შესაძლებლობების გაუმჯობესებაზე.„ეს პროექტი მნიშვნელოვანია მეფრინველეობის სექტორის მდგრადობისა და განვითარებისთვის. მის ფარგლებში გაძლიერდება საველე და სახელმწიფო ვეტერინარების შესაძლებლობები მაღალპათოგენური ფრინველის გრიპის ადრეული გამოვლენისა და კონტროლის მიმართულებით. ასევე, გაძლიერდება ლაბორატორიების შესაძლებლობები, მათ შორის გენეტიკური ანალიზისა და გენომური მიკვლევადობის კუთხით. ფრინველის გრიპი ზოონოზური დაავადებაა და შესაძლოა ცხოველიდან ადამიანზე გავრცელდეს. შესაბამისად, პროექტში ჩართული იქნება გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შესაბამისი უწყებები და ლაბორატორიები, რაც ხელს შეუწყობს დაავადების ადრეულ გამოვლენას, შესწავლასა და გენომის დონეზე მიკვლევადობას”, - განაცხადა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე ლაშა ავალიანმა.პროექტის ფარგლებში გათვალისწინებულია ვეტერინარების, ფერმერებისა და სხვა შესაბამისი სპეციალისტების გადამზადება მაღალპათოგენური ფრინველის გრიპის ადრეული გამოვლენისა და მასზე რეაგირების საკითხებზე.ამით ხელი შეეწყობა საქართველოში ზოონოზურ დაავადებებზე რეაგირების სისტემის გაუმჯობესებას, დაავადებების ადრეულ გამოვლენას და ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაუმჯობესებას.

ეროვნული სატყეო სააგენტო საჩხერის სატყეო უბანზე ფიჭვის კულტურების სანიტარიული მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად სანიტარიულ ჭრებს ახორციელებს. ღონისძიება ითვალისწინებს ზეხმელი და ძლიერ დაზიანებული ხეების ტერიტორიიდან გატანას, რაც მნიშვნელოვანია როგორც ფიჭვის კულტურების სანიტარიული მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად, ისე მავნებლების შესაძლო გავრცელებისა და ტყის ხანძრის რისკის შესამცირებლად.„ფიტოსანიტარული მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით, აღნიშნულ ფართობზე უკვე მიმდინარეობს სანიტარიული ჭრები, რაც ითვალისწინებს ტერიტორიიდან ზეხმელი და ძლიერ დაზიანებული ხეების გატანას. ეს ღონისძიებები მნიშვნელოვანია როგორც ფიჭვის კულტურების სანიტარიული მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად, ისე მავნებლების შესაძლო გავრცელებისა და ტყის ხანძრის რისკის შესამცირებლად”, - განაცხადა ეროვნული სატყეო სააგენტოს უფროსმა, ბესიკ ამირანაშვილმა.საჩხერის სატყეო უბანზე ფიჭვის კულტურების მდგომარეობის შესწავლისას, სატყეო ენტომოლოგებმა ფიჭვის ხეების ხმობისა და დაზიანების რამდენიმე ფაქტი გამოავლინეს.კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ ფიჭვების დასუსტების ძირითად მიზეზს 2023 წელს ძლიერი სეტყვის შედეგად მიღებული დაზიანებები წარმოადგენს. დაზიანებულმა და დასუსტებულმა ხეებმა შემდგომ წლებში სრულად აღდგენა ვერ შეძლეს.ამ ეტაპზე მასობრივი მავნებელ-დაავადების გავრცელების გამომწვევი ფაქტორი არ გამოვლენილა. თუმცა, დასუსტებულ ხეებზე დაფიქსირდა ფიჭვის დიდი და პატარა მებაღის (Tomicus piniperda, Tomicus minor) სასვლელები.ტერიტორია სპეციალისტების მუდმივი მონიტორინგის ქვეშ რჩება. სანიტარიული ჭრების დასრულების შემდეგ, ეროვნული სატყეო სააგენტო აღნიშნულ ფართობზე ტყის აღდგენის ღონისძიებებს განახორციელებს.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი, სატრანსპორტო სექტორიდან ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების შემცირების მიზნით, ქვეყნის ოთხ მსხვილ ქალაქში - თბილისში, რუსთავში, ქუთაისსა და ბათუმში, გზებზე მოძრავი სატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვის კონტროლს 2023 წლის 4 სექტემბრიდან ახორციელებს.მონიტორინგის დაწყებიდან დღემდე, დეპარტამენტის თანამშრომლების მიერ ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვის დადგენილ ნორმასთან შეუსაბამობის 20 727 ფაქტი გამოვლინდა.გამოვლენილი სამართალდარღვევებიდან 11 273 თბილისში, 3 627 ბათუმში, 3 366 ქუთაისში, ხოლო 2 461 ქალაქ რუსთავში დაფიქსირდა.სამართალდარღვევების 18 032 შემთხვევა ფიზიკური პირების, ხოლო 2 695 შემთხვევა იურიდიული პირების მიერ იყო ჩადენილი. სატრანსპორტო საშუალებების ტიპების მიხედვით, 12 109 სამართალდარღვევა მსუბუქ ავტომობილებზე, 7 905 - მიკროავტობუსებზე, 694 - სატვირთო ავტომობილებზე, 18 - ავტობუსებზე, ხოლო 1 - ექსკავატორზე მოდის.ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვის კონტროლის დაწყებიდან რამდენიმე თვეში ჩატარებული ანალიზის საფუძველზე, დეპარტამენტმა კონტროლის შესაძლებლობების გაძლიერება დაიწყო. გაიზარდა ეკიპაჟების რაოდენობა, დეპარტამენტმა შეიძინა ჰიბრიდული ავტომობილები, ხოლო ეკიპაჟები შესაბამისი გამზომი ხელსაწყოებით აღიჭურვა. თანამშრომლების პროფესიული შესაძლებლობების გაძლიერების მიზნით, პერიოდულად ხორციელდება მათი გადამზადებაც.გაძლიერებული შესაძლებლობების შედეგად, დეპარტამენტის თანამშრომლებს მეტი ლოკაციისა და მეტი ავტოსატრანსპორტო საშუალების შემოწმების შესაძლებლობა მიეცათ, რამაც გამოვლენილი სამართალდარღვევების რაოდენობის ზრდა განაპირობა. კერძოდ, 2024 წელს დეპარტამენტმა ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვის დადგენილ ნორმებთან შეუსაბამობის 5 562 ფაქტი გამოავლინა, 2025 წელს - 6 016, ხოლო 2026 წლის 8 თვის განმავლობაში - 6 105 სამართალდარღვევა. მათგან 743 ფაქტი მხოლოდ აგვისტოში დაფიქსირდა.მონიტორინგის დაწყებიდან სამი წლის თავზე, გამონაბოლქვის კონტროლის მექანიზმების გაუმჯობესებისა და პროცესის ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით, დეპარტამენტში გამონაბოლქვის კონტროლის სამსახური ცალკე სტრუქტურულ ერთეულად ჩამოყალიბდა, რაც კონტროლის პროცესის კიდევ უფრო ეფექტიანად და ოპერატიულად განხორციელებას უზრუნველყოფს.

სამეგრელოს დეპარტამენტის ინსპექტორებმა სახელმწიფო კონტროლის ფარგლებში ინდივიდუალური მეწარმე მ. ნ.-ას (მისამართი: სენაკი, ნოსირი, 22-ე ქუჩა N27) კუთვნილი ფრინველთა (მწყრის) სასაკლაო შეამოწმეს.ინსპექტირებისას ობიექტზე გამოვლინდა კრიტიკული შეუსაბამობები და ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე მწყრის დაკვლის ფაქტი. ამავდროულად აღმოჩნდა, რომ ბიზნესოპერატორი სავალდებულო  აღიარებისა  და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობდა.კანონმდებლობის შესაბამისად, ბიზნესოპერატორი დაჯარიმდა და შეუჩერდა საწარმოო პროცესი. სურსათის ეროვნული სააგენტო მოუწოდებს მეწარმეებს, საქმიანობა განახორციელონ კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად, არ აწარმოონ პროდუქცია შესაბამისი აღიარების გარეშე და დაიცვან სურსათის უვნებლობის სტანდარტები.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილეები ლაშა დოლიძე და ლაშა ავალიანი ვაშლის კონცენტრატის მწარმოებლებს შეხვდნენ.შეხვედრის მიზანს სექტორში არსებული ვითარების, საჭიროებებისა და გამოწვევების განხილვა წარმოადგენდა.„ჩვენი მიზანია, კერძო სექტორთან თანამშრომლობით განვიხილოთ მნიშვნელოვანი საკითხები და არსებული გამოწვევები. შეხვედრები ხელს უწყობს სექტორის შემდგომ განვითარებას, რაც თავის მხრივ კონკურენტუნარიანობის ზრდასა და ახალი შესაძლებლობების გაჩენაში გამოიხატება“, - განაცხადა ლაშა დოლიძემ.სამინისტროსა და კერძო სექტორის წარმომადგენლებს შორის შეხვედრები მომავალშიც გაგრძელდება.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში გამართულ შეხვედრას სამინისტროს შესაბამისი უწყების ხელმძღვანელი პირები და სამსახურის წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.

შპს „საქართველოს მელიორაცია“ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ლეკიანის დამშრობი მასივის მოწესრიგების სამუშაოებს ახორციელებს.სოფელ ნატანების ტერიტორიაზე ხე-ბუჩქნარისა და ნატანი მასისგან, ჯამში,  3 კილომეტრი სიგრძის კოლექტორული და  შემკრები ქსელი იწმინდება. ჩატარებული სამუშაოების შედეგად გაიზრდება არხების გამტარუნარიანობა და აღდგება სადრენაჟე მომსახურება 25 ჰექტარ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობზე, რაც სასოფლო-სამეურნეო კულტურების წარმოებისთვის ხელსაყრელი პირობების შექმნას შეუწყობს ხელს.სადრენაჟე არხის გაწმენდით სამუშაოები მიმდინარე წლის სექტემბრის ბოლოს დასრულდება.სარწყავი და სადრენაჟე სისტემების მოწესრიგების სამუშაოები ქვეყნის მასშტაბით მიმდინარეობს და მიზნად ისახავს სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის აუცილებელი პირობების შექმნას.

იმერეთის დეპარტამენტის ინსპექტორებმა სახელმწიფო კონტროლის ფარგლებში არაგეგმურად შეამოწმეს ინდივიდუალური მეწარმე კ. ბ.-ის (მისამართი: სამტრედია, სოფელი კოპიტნარი) კუთვნილი საწარმო. ინსპექტირების შედეგად დადგინდა, რომ ბიზნესოპერატორი მწყრის კვერცხს სავალდებულო აღიარებისა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე აწარმოებდა. გარდა ამისა, ობიექტზე დარღვეული იყო მომხმარებლისთვის სურსათის შესახებ ინფორმაციის მიწოდების წესიც.კანონმდებლობის შესაბამისად, მეწარმე დაჯარიმდა და საწარმოო პროცესი შეუჩერდა.სურსათის ეროვნული სააგენტო არალეგალური საწარმოების გამოვლენას მთელი ქვეყნის მასშტაბით განაგრძობს და მოუწოდებს ბიზნესოპერატორებს, არ აწარმოონ სურსათი აღიარების მინიჭების გარეშე.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილეები ლაშა დოლიძე და ლაშა ავალიანი, დარგობრივი საბჭოს ფორმატში, ვაშლის მწარმოებლებსა და ექსპორტიორებს შეხვდნენ.სამუშაო შეხვედრაზე საექსპორტო სეზონისთვის მზადების პროცესი, საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირების შესაძლებლობები და დარგის წარმომადგენლების საჭიროებები განიხილეს. ყურადღება გამახვილდა ასევე ფერმერების მხარდაჭერის მექანიზმებზე, მათ შორის, აგროთანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში არსებულ პირობებზე.„ვაშლის მწარმოებლებთან განვიხილეთ საექსპორტო სეზონისთვის მზადების პროცესი, დარგში არსებული საჭიროებები და ის საკითხები, რომლებზეც ჩვენი მხრიდან დამატებითი მხარდაჭერა შეიძლება იყოს მნიშვნელოვანი. ასევე, ვისაუბრეთ სახელმწიფო პროგრამების დახვეწისა და მათი ეფექტიანად გამოყენების შესაძლებლობებზე. მნიშვნელოვანია, რომ დარგის წარმომადგენლებთან თანამშრომლობა აქტიურ რეჟიმში გაგრძელდეს როგორც სეზონის დასაწყისში, ისე მისი მიმდინარეობისა და დასრულების ეტაპებზე, რათა საჭიროებებზე დროული რეაგირება მოვახდინოთ და სეზონის შედეგები ერთობლივად შევაჯამოთ“, - განაცხადა ლაშა დოლიძემ.შეხვედრაზე ასევე განიხილეს ვაშლის მოსავლის წინასწარი პროგნოზირებისა და ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაძლიერების საკითხები. აღნიშნული მიმართულებები მნიშვნელოვანია როგორც წარმოებისა და რეალიზაციის უკეთ დასაგეგმად, ისე საჭირო კვლევების საქართველოში ჩატარების ხელმისაწვდომობის გასაზრდელად.დარგობრივი საბჭოს შეხვედრები ყოველთვიურად, მინისტრის მოადგილეების კურატორობით იმართება. აღნიშნული ფორმატი ხელს უწყობს დარგის წარმომადგენლებთან აქტიურ კომუნიკაციას, ფერმერთა ინტერესების მეტად გათვალისწინებას და სექტორის განვითარებისკენ მიმართული პროექტებისა და ღონისძიებების ეფექტიან დაგეგმვას.აღსანიშნავია, რომ საქართველოსთვის ვაშლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საექსპორტო პროდუქტია. 2025/2026 მარკეტინგულ წელს საქართველოდან 24.6 ათასი ტონა ვაშლის ექსპორტი განხორციელდა, რომლის ღირებულებამ 18.6 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. წინა მარკეტინგულ წელთან შედარებით, ექსპორტირებული ვაშლის რაოდენობა 36%-ით, ხოლო საშუალო საექსპორტო ფასი 20%-ით გაიზარდა.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში გამართულ შეხვედრას სოფლის განვითარების სააგენტოს დირექტორი ზურაბ გოზალიშვილი, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორი ლევან უჯმაჯურიძე და შესაბამისი დეპარტამენტების ხელმძღვანელი პირები ესწრებოდნენ.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე ლაშა დოლიძე მოცვის მწარმოებლებსა და იმპორტიორებს შეხვდა.შეხვედრის მიზანს, მოცვის სეზონის დასრულებით მიღებული შედეგების შეჯამება, ასევე დარგში არსებული გამოწვევებისა და განვითარების სამომავლო პერსპექტივების განხილვა წარმოადგენდა.შეხვედრაზე კერძო სექტორის წარმომადგენლებმა სეზონის შედეგები შეაფასეს და მოსავლის რეალიზაციისა და ექსპორტის მიმართულებით არსებულ ვითარებაზე ისაუბრეს. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო კლიმატის ცვლილების გავლენას მოსავლის ხარისხზე, ფასების დინამიკას, ლოგისტიკურ გამოწვევებსა და საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიკაციის მნიშვნელობის საკითხებს.ლაშა დოლიძის განცხადებით, დარგის მდგრადი განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია სახელმწიფოსა და ფერმერებს შორის მუდმივი კომუნიკაცია და თანამშრომლობა, რაც სექტორში არსებული საჭიროებებისა და გამოწვევების გათვალისწინებით ეფექტიანი გადაწყვეტილებების მიღებას უზრუნველყოფს.„მოცვის სეზონის დასრულება კარგი შესაძლებლობაა მიღებული შედეგებისა და გამოცდილების შეჯამებისთვის, ასევე ფერმერებისა და სექტორის წარმომადგენლების მოსაზრებების მოსასმენად.  მნიშვნელოვანია, რომ წელს მოცვის ექსპორტის მიმართულებით მნიშვნელოვანი ზრდა დაფიქსირდა და ექსპორტის მოცულობამ შარშანდელ მაჩვენებელს მნიშვნელოვნად გადააჭარბა. სამომავლოდ, სეზონის დასაწყისში, მიმდინარეობისას და დასასრულს სექტორთან შეხვედრები რეგულარულად გაიმართება. მნიშვნელოვანია, თითოეული სეზონის გამოცდილება გამოვიყენოთ არსებული გამოწვევების დასაძლევად და ისეთი პირობების შესაქმნელად, რომლებიც ფერმერებს წარმოების კიდევ უფრო განვითარების შესაძლებლობას მისცემს. ჩვენი მიზანია, სექტორთან მუდმივი კომუნიკაციისა და თანამშრომლობის საფუძველზე ხელი შევუწყოთ წარმოების ზრდას, ხარისხის გაუმჯობესებასა და საექსპორტო ბაზრების გაფართოებას, რაც, საბოლოო ჯამში, სექტორის სტაბილურ და მდგრად განვითარებას უზრუნველყოფს“, - განაცხადა მინისტრის მოადგილე ლაშა დოლიძემ.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში გამართულ შეხვედრას მინისტრის მოადგილე ლაშა ავალიანი და სამინისტროს შესაბამისი უწყების ხელმძღვანელი პირები ესწრებოდნენ.